Sluiten
Login voor leden
De gerechtsdeurwaarder is openbaar ambtenaar én ondernemer. Een bijzondere combinatie die regelmatig vragen oproept. Kan iemand die een publieke taak vervult tegelijkertijd commerciële belangen hebben? Voor Deurwaardersbelangen.Nu is het antwoord duidelijk: ondernemerschap draagt bij aan een toegankelijke, effectieve en maatschappelijk verantwoorde uitvoering van het recht.
De gerechtsdeurwaarder is openbaar ambtenaar én ondernemer. Een bijzondere combinatie die regelmatig vragen oproept. Kan iemand die een publieke taak vervult tegelijkertijd commerciële belangen hebben? Voor Deurwaardersbelangen.Nu is het antwoord duidelijk: ondernemerschap draagt bij aan een toegankelijke, effectieve en maatschappelijk verantwoorde uitvoering van het recht.
Als openbaar ambtenaar is de gerechtsdeurwaarder belast met wettelijke taken, waaronder de tenuitvoerlegging van rechterlijke uitspraken. Als ondernemer is hij verantwoordelijk voor de continuïteit van zijn kantoor, zijn medewerkers en de kwaliteit van zijn dienstverlening.
Die combinatie wordt soms als een spanningsveld gepresenteerd, alsof commerciële belangen per definitie botsen met onafhankelijke en zorgvuldige rechtshandhaving. Dat is een te beperkte benadering.
Ondernemerschap stimuleert innovatie, efficiëntie en kostenbewustzijn. Gerechtsdeurwaarders investeren in nieuwe technologie, ontwikkelen betere werkwijzen en zoeken naar mogelijkheden om vorderingen effectief te innen, zonder onnodige procedures of kostenverhogende maatregelen. Daarvan profiteren opdrachtgevers, schuldenaren en de samenleving.
Ondernemerschap levert het fundament voor het ambt en zorgt voor een voortdurende prikkel om de dienstverlening te verbeteren. Niet alleen door digitalisering, automatisering en kunstmatige intelligentie, maar ook door betere communicatie en maatschappelijk verantwoorde incassomethoden.
Innovatie betekent ook bestaande werkwijzen kritisch beoordelen, resultaten meten en daarvan leren. Welke aanpak levert betere betalingsresultaten op? Hoe voorkomen we onnodige kosten? En hoe bereiken we schuldenaren effectiever?
De combinatie van ondernemerschap, praktijkervaring en professionele verantwoordelijkheid zorgt ervoor dat verbeteringen daadwerkelijk worden toegepast. Succesvolle innovaties kunnen vervolgens ook binnen de beroepsgroep worden overgenomen. Zo draagt ondernemerschap bij aan de voortdurende professionalisering en vernieuwing van het gerechtsdeurwaardersambt.
Tijdens de interviewreeks van Deurwaardersbelangen.nu rond de Week van de Rechtsstaat kwam één boodschap nadrukkelijk naar voren: een goed functionerende rechtsstaat houdt niet op bij de uitspraak van de rechter.
Gerechtsdeurwaarder en rechter-plaatsvervanger Oscar Boeder wees op de effectiviteit van de tenuitvoerlegging van civiele vonnissen. Een uitspraak die niet binnen een redelijke termijn en tegen redelijke kosten kan worden uitgevoerd, heeft voor de rechthebbende beperkte waarde.
Dat raakt vooral ook kleinere ondernemers, voor wie onbetaalde facturen grote gevolgen kunnen hebben. Zij beschikken niet altijd over de middelen om langdurige procedures en kostbare incassotrajecten te doorstaan.
Een fijnmazig netwerk van zelfstandige gerechtsdeurwaarderskantoren, groot én klein, draagt bij aan de toegankelijkheid van effectieve rechtshandhaving. Daarmee heeft het ondernemerschap ook een duidelijke maatschappelijke functie.
Het traditionele beeld van de gerechtsdeurwaarder die uitsluitend komt om beslag te leggen, doet geen recht aan de werkelijkheid. De moderne gerechtsdeurwaarder is ook adviseur, bemiddelaar en gesprekspartner.
Cine van Heijnsbergen, voorzitter van Deurwaardersbelangen.nu, benadrukte in haar interview over de rechtsstaat dat de gerechtsdeurwaarder voortdurend de belangen van schuldeiser en schuldenaar moet afwegen. Zijn praktijkkennis is daarbij van grote waarde. Aan de deur wordt zichtbaar wat een dossier niet vertelt. Een gesprek kan duidelijk maken dat een betalingsregeling mogelijk is, schuldhulpverlening nodig is of verdere maatregelen weinig zin hebben. De gerechtsdeurwaarder kan zijn opdrachtgever daarover adviseren en waar nodig tegenspreken. Een kostbaar vonnis heeft tenslotte weinig waarde als er uiteindelijk niets te verhalen valt.
Maatschappelijk verantwoord incasseren en effectieve rechtshandhaving zijn dan ook geen tegenstellingen. Daarbij blijft ook de eigen verantwoordelijkheid van de schuldenaar van belang. De menselijke maat betekent niet dat betalingsverplichtingen vrijblijvend worden of de rechten van schuldeisers minder zwaar wegen.
Het WODC-rapport Dienen en verdienen – De toekomstbestendigheid van gerechtsdeurwaarders onderkent het publieke belang van het ambt, maar signaleert ook belangrijke uitdagingen: krimp, schaalvergroting, toenemende maatschappelijke verwachtingen en een financieringsstructuur die onvoldoende meebeweegt met nieuwe taken.
Deurwaardersbelangen.Nu wees in haar reactie op de risico's voor de regionale beschikbaarheid van gerechtsdeurwaarders en de positie van kleinere kantoren. Schaalvergroting kan voordelen bieden, maar diversiteit binnen de beroepsgroep is eveneens van belang. Kleinere en middelgrote kantoren vervullen een belangrijke rol in de regionale toegankelijkheid, het persoonlijke contact en de dienstverlening aan kleinere opdrachtgevers.
Als die capaciteit eenmaal verdwijnt, is zij moeilijk terug te brengen. Daarom moet de discussie over de toekomst van het ambt niet uitsluitend gaan over marktwerking en kosten, maar vooral ook over de toegankelijkheid van het recht.
Van gerechtsdeurwaarders wordt steeds meer verwacht. Zij moeten betalingsproblemen vroegtijdig signaleren, escalatie voorkomen en samenwerken met schuldhulpverlening.
Deurwaardersbelangen.Nu ondersteunt die ontwikkeling, maar benadrukt dat nieuwe maatschappelijke taken ook passende bevoegdheden, werkbare gegevensdeling en adequate financiering vereisen. Dat geldt onder meer voor ontwikkelingen rond de sociale ministerieplicht, ketensignalering en collectieve betalingsregelingen.
Een economisch gezond gerechtsdeurwaarderskantoor is daarbij geen luxe, maar een voorwaarde voor onafhankelijkheid, kwaliteit en continuïteit. Zonder voldoende financiële ruimte komen investeringen in mensen, kennis, technologie en zorgvuldige dienstverlening onder druk te staan.
Deurwaardersbelangen.Nu kiest nadrukkelijk voor een beroepsgroep die binnen duidelijke wettelijke kaders zelfstandig kan ondernemen, investeren en vernieuwen. Niet omdat ondernemerschap een doel op zichzelf is, maar omdat het bijdraagt aan een toegankelijke, effectieve en toekomstbestendige rechtspleging.
Dat vraagt van de overheid dat zij de publieke verantwoordelijkheden van het ambt erkent en zorgt voor de noodzakelijke juridische en financiële randvoorwaarden. Een sterke rechtsstaat heeft onafhankelijke gerechtsdeurwaarders nodig die hun publieke verantwoordelijkheid kennen, oog hebben voor de menselijke maat en de ondernemingsruimte krijgen om hun werk voortdurend te verbeteren.
Het ondernemerschap is daarmee geen bedreiging voor de publieke taak, maar een belangrijke kracht achter de kwaliteit en toekomstbestendigheid ervan.
